Respect geef je, eis het niet

Respect = De kunst van bescheidenheid

Respect voor de persoon en de overtuigingen van anderen is de smeerolie van de maatschappij. Als je gewoon je gang gaat zonder te letten op anderen, dan roep je vanzelf conflictsituaties op.

Wat je feitelijk doet (en hoe) en wat de gevoelens zijn die dat bij anderen oproepen, zijn twee verschillende zaken. Let daar ook op bij jezelf. Een actie of gebrek aan actie van iemand kan je op verschillende manieren interpreteren. Ga allereerst uit van de positieve intentie van anderen. De meeste mensen staan ‘s ochtends niet op met de intentie om vandaag eens lekker anderen te gaan pesten.

Allereerst begint deze ‘kunst van bescheidenheid’ jouw zelfrespect. Dat is primair gebaseerd op de waarden die je fundamenteel acht. Leef je volgens die waarden dan mag je zelfrespect evenredig hoog zijn.

Respect geven en verdienen

Je kan het verdienen, en met name door het goede voorbeeld te geven. In plaats van te zeggen “doe dit”, geef je met je gedrag aan wat waarde voor je heeft. Doe je dat consequent, dan geven de meeste mensen je het omdat je het afdwingt zonder ooit maar iets te eisen.

Helaas hebben sommige mensen lange tenen. Ze zeggen al snel “Ik eis van je dat je mij respecteert!”. Niet zelden zijn het de mensen die zich snel aangesproken voelen, die zelf weinig respect voor anderen tonen. In de praktijk is het tweerichtingsverkeer.
Maar respect kan je niet afdwingen. Hooguit kan je bepaald gedrag afdwingen op basis van een positie van autoriteit, of door dreiging. Maar dat is geen respect, het is eerder intimidatie. Respect eisen heeft zelden positieve gevolgen.

Jongeren gedragen zich nogal eens respectloos omdat ze denken dat het stoer is. Maar het is hoofdzakelijk onzekerheid en onvolwassenheid. Open de communicatie altijd met een groet en een vraag, niet met een giftige opmerking of een terechtwijzing. Zeker als je met groepen te maken hebt is de indirecte benadering meestal de beste.

Een goed verhaal heeft meer effect dan een tegengestelde opinie. Vraag aan anderen om hun medemensen wat te gunnen als teken van respect.

Wat is het wel en niet?

Respect

Respect is niet ‘vragen om toestemming‘, wel afstemming. Bv. “lijkt het je een goed idee om hier te beginnen” toont meer consideratie dan gewoon beginnen of “zullen we hier beginnen?”, maar niet wachten op een antwoord, of botweg “ik begin hier“ (zie maar wat je zelf doet).

Gebrek aan respect is ook het goedbedoelde *zal ik dat even voor je doen, wijfie?” Het klinkt als een vraag maar is neerbuigend en doorgaans wordt niet op een antwoord gewacht. Beter is “mag ik je daar even mee helpen?” of “wil je dat ik dat (deel) voor je doe?”. En dan ook echt wachten op een antwoord.

Respect begint met een intentie. Als je niet de intentie hebt om anderen te kwetsen, dan is de basis al gelegd. Maar ook daarna is enige tact prettig om niet over anderen heen te walsen.

Respect kan je ook makkelijk verliezen. Door een ondoordachte actie neemt het vertrouwen in jou bij anderen af, en andersom. Dat kan acuut zijn of na een paar onopgemerkte fouten. Het kan soms veel tijd en inspanning vergen om dat verlopen respect en vertrouwen weer terug te winnen.

Hoe kunnen wij meer respect tonen?

Je toont respect door ervan uit te gaan dat iedereen evenveel recht heeft om onze aardkloot rond te lopen als elke andere. Althans, zolang die ander ook enig respect en consideratie toont.

Verschillen in status, gender, huidskleur, cultuur, opleiding, etc. mogen geen rol spelen bij de waardering die je anderen toont als mens. Het feit dat de meeste mensen anders zijn dan jijzelf mag niet uitmaken in het respect dat je ze toont. Als je denkt dat je iets beter bent dan een ander, dan heb je in principe al een probleem met respect. Ook al toon je het niet direct, let er maar eens op. Groei begint met bewustwording.

Andere voorbeelden:

  • Het is respectvol om mensen te groeten. Dat doe je bij familie, vrienden, buren, bekenden. Maar ook bij vreemden, al is het maar een knikje en even oogcontact zoeken. We erkennen de aanwezigheid van anderen, en dat is een vorm van respect. Zo kom je makkelijker in contact.
    Mensen die je niet aankijken en stug voor zich uit blijven kijken zijn respectloos. Maar ze hebben soms persoonlijke problemen of contactstoornissen.
  • Ook als je iemand wil wijzen op ‘regels’, dan is beginnen met een groet een respectvolle oplossing. Iemand toevoegen “Je hond mag niet niet loslopen!”, komt heel anders over dan “Goedemorgen, er wordt hier redelijk streng gecontroleerd op loslopende honden, dus hou je geld in je zak.” Ook al geven overtreders niet direct toe, de boodschap komt heel anders over, omdat je de ander in zijn waarde laat. Blijft de communicatie open, dan kan je in gesprek gaan over de reden van het aanlijngebod (kalverseizoen reeën, doodgebeten eenden, etc.).
  • Uitgaan van gelijkheid is ook een vorm van respect. Niet aannemen dat jouw bijdrage per definitie beter is. Geef anderen ook een kans.
  • Ook in hiërarchie kan je respect en gelijkheid uiten. Groet de burgemeester(es) op dezelfde vriendelijke manier als de medewerk(st)er van de plantsoenendienst. Gewoon… menselijk.
  • Diversiteit. Niet denken dat er maar 1 optimale en beste oplossing is. De inbreng van iedereen heeft waarde, los van het praktische nut.
  • Mensen in moeilijke en zware beroepen verdienen extra respect, maar dat toon je net als bij anderen door op een vriendelijke en open manier met ze om te gaan.

Wat als respect niet meer de norm is?

Respect - leven en laten leven

Als mensen geen respect tonen, dan is het gevolg een stroeve maatschappij met veel frictie. Dan zijn er telkens weer aanvaringen over verschillen van mening.

Respect is iets dat je tijdens je opvoeding meekrijgt. Hoe je het toont en hoe je het verdient. Maar daar schort het nogal eens aan. De generatie die ‘vrij’ is opgevoed, laat hun kroost ook vaak helemaal los… tot het te laat is. Ook op school zijn lessen over respect beperkt tot wellicht een half uurtje theorie tijdens maatschappijleer. Maar er wordt weinig of niets overgedragen over leren leven samen met anderen, een eigen filosofie ontwikkelen, persoonlijke en relationele zaken.

Respect is een onderdeel van moraliteit. Daarin zijn alle volkeren op aarde opvallend gelijk op wat culturele verschillen na. Maar respect moet wel uitgedragen en getoond worden. Goed voorbeeld doet goed volgen.

De korte versie:

  • Geef elkaar de ruimte.
  • Claim geen respect.
  • Dring je mening niet aan anderen op.
  • Presenteer een opinie als een vraag.
  • Houdt de communicatie open en verschil van mening met respect.

Zie ook Respect voor Vrouwen.

Nog even het volgende…

  • Met een gratis abonnement op onze Mentor Momenten ontvang maandelijks nuttige tips voor Persoonlijk Groei! Zie Archief.
  • Zoek jij een Mentor? Vraag NU een gratis een vrijblijvende eerste inventarisatie aan voor begeleiding door een Mentor voor Persoonlijke Groei.
  • Inspiratie:

    We all need a daily check-up from the neck up to avoid stinkin’ thinkin’ which ultimately leads to hardening of the attitudes.

    — Zig Ziglar

Plaats een reactie