Maslow’s echte model van zelf-actualisatie

Het blijven onzekere tijden. De enige constante is dat alles blijft veranderen. Hoe gaan wij daar mee om? In een dynamische omgeving ‘de beste versie’ van jezelf zijn is een hele opgaaf.

Mensen hebben nu eenmaal een hang naar stabiliteit. Een aantal dingen als zekerheden om op terug te kunnen vallen zoals eten en drinken, een dak boven je hoofd, veiligheid, etc. Met die basis willen we verder kunnen doen wat ons beweegt. Maar zelfs met beperkte voorwaarden kan je werken aan je welzijn en je ontwikkeling.

Feedback en Feedforward

Uiteindelijk wil iedereen ‘de beste versie van zichzelf’ zijn. Je wilt je potentieel benutten, waarmaken oftewel zelf-actualisatie. De meeste mensen weten niet hoe je dat kan bereiken, het klinkt vermoeiend. Het riekt naar ‘moeten’ en jezelf uit je comfort zone te brengen. ‘Groei’ is voor de meeste mensen een vaag begrip met een vleug intellectueel geneuzel. Als tegenhanger van die mythe kan je groei ook zien als jouw zinvolle bijdrage aan de maatschappij in de diverse rollen in je leven. Het is niets anders dan manieren om waarde toe te voegen op oneindig veel verschillende manieren.

Abraham Maslow omschreef zelf-actualisatie als “steeds meer ’jezelf’ te zijn, om alles te worden wat je kan zijn”. Kortom, een constant en gestaag proces van verbetering, een gevoel van voortgang en de wil om je potentieel te blijven benutten. Dat is geen hang naar perfectie, maar de erkenning dat je nooit perfect zal zijn en je dus je hele leven kan en mag verbeteren. Het is een uitdaging om steeds beter in je vel te zitten, flexibel en evenwichtig en meer waarde te kunnen leveren voor de mensen om je heen. Creatief zijn, vervulling vinden en engagement, ongeacht wat je doet. Geen supermens, maar een authentiek mens met integriteit.

Het juiste model van behoeften

De basisbehoeften voor actualisatie van Abraham Maslow worden meestal weergegeven in de beroemde piramide van behoeften. Naarmate je behoeften gedekt worden, kom je uiteindelijk toe aan het realiseren van je potentieel (actualisatie) en uiteindelijk onbaatzuchtigheid (transcendentie).

Helaas is dit een verdraaiing van het werk van de bevlogen humanistische psycholoog Maslow. Good old Abe heeft zelf nooit de beroemde piramide die zijn naam draagt getekend! De piramide staat op naam van management consultants in de jaren ‘70. Die waren van mening dat de opsomming van behoeften mooi paste bij het hiërarchische model van organisaties. Vandaar het model met de piramide waar Maslow’s naam aan gekoppeld is.

De metafoor die Maslow in zijn werk als voorstelling van de behoeften gebruikte was een zeilboot. WAT!? Een zeilboot… en geen piramide!? Het klinkt bizar maar het is toch echt waar!!!

Maslow's echte model van behoeften en niet de beruchte piramide

De romp van de boot bestaat uit de drie basisbehoeften, Fysieke zekerheid (gezondheid, eten en drinken, onderkomen, etc.), Verbinding of Betrokkenheid (als lid van de maatschappij) en Zelfrespect of Eigenwaarde. Die drie samen vormen de zekerheid en veiligheid in je leven. De meeste mensen in ons landje zitten in een redelijk veilig schuitje. Maar denk je de situatie in van ontheemden die losgerukt zijn uit hun omgeving door geweld en achtervolging, weg uit hun sociale omgeving, twijfelend aan zichzelf en onzeker over hun toekomst. Die zitten letterlijk en figuurlijk in een zinkend schip.

Het zeil van het model heeft ‘banen’ voor Nieuwsgierigheid (een open geest en interesse voor je omgeving), Liefde (een warm hart voor je naasten) en een Levensdoel (het ‘Waarom’ en het doel van je leven). Groei is binnen dit model letterlijk de wind in je zeilen.

Op basis van een Veilige romp, kan je jezelf ontplooien door figuurlijk je zeilen te vullen. Het is een mooie metafoor voor ‘een goed mens’ zijn in de humanistische traditie van Maslow. Bovenin de mast hangt de wimpel van Transcendentie, het ontstijgen van je ego en je belangeloos inzetten voor anderen.
Een roer (zelfdiscipline en consistentie) en een kompas/GPS (principes en waarden) zal je zelf toe moeten voegen.

Helaas lijkt de bijgaande tekening door beperkte grafische talenten (verbeteren!) meer op een piratenschip (Har, Har) of een vikingschip (aanvalskreet). Sorry!

Transcendentie als Maslow’s nalatenschap

Psycholoog Scott Barry Kaufman maakte een uitgebreide studie van het werk en de uitgebreide nalatenschap van Maslow. Abraham werd niet zo oud als zijn bijbelse naamgenoot en overleed op 62 jarige leeftijd aan hartfalen. Hij was op dat moment nog volop bezig met zijn vak en het verder ontwikkelen van het actualisatie model naar transcendentie.
Kaufman schreef op basis het gedachtegoed van Maslow het boek Transcend: the new science of self-actualisation dat door veel vakgenoten positief werd ontvangen. Het is een mix van anekdotes uit het leven van Maslow en de psychologie van Transcendentie.

Kaufman: Transcendence is “harnessing all that you are in the service of realizing the best version of yourself so you can help raise the bar for the whole of humanity.

Maslow zei “What can be, must be”. Je potentieel zoekt een uitweg. Blokkeer je dat, door omstandigheden zoals verplichtingen, dan frustreert het je ontwikkeling en blijft het knagen aan je gevoel van eigenwaarde. Dat wil niet zeggen dat je constant en fanatiek groei moet nastreven maar dat je je eigen onvolkomenheden accepteert als verbeterpunten en fouten ziet als leermomenten.

De piramide schiet te kort omdat het veronderstelt dat je hogere behoeften alleen kan realiseren door het voldoen van de lagere behoeften. De zeilboot is de weergave van het authentieke gedachtegoed van Maslow.

Nog even het volgende…

Plaats een reactie