Gevaarlijk ‘verkleineren’

Verkleinwoorden, verkleinen door het toevoegen van ´-je/-tje´, etc. hebben het gevaar in zich dat ze negatieve connotaties van mensen, dingen en begrippen kunnen veroorzaken. Er is meestal geen negatieve intentie maar toch kan het onbewuste gebruik ervan een onbedoeld effect hebben.
Maar daarom moeten we wellicht juist stilstaan bij de kleine zaken in het leven die respect voor anderen inhouden. Ook als we onbewust vervallen in vormfouten die geen slechte intentie hebben.

De beste vriendin van mijn partner waste mij recent de oren, toen ik het over een ‘vrouwtje’ had. Het was niet denigrerend bedoeld – en de betreffende (volwassen) vrouw was relatief jong en klein van stuk – maar de ‘correctie’ gaf toch stof tot denken.

Nu zinken deze zaken in het niet bij #MeToo en andere misstanden, naar als man voel je toch een beetje je kloten verschrompelen bij de gedachte dat je door de andere sekse mogelijk over één kam geschoren wordt met de misbruikers die recent in het nieuws waren. Het toont weer eens aan dat ‘macht corrumpeert en dat absolute macht absoluut corrumpeert’. Succes en welvaart zijn net zo’n test voor je karakter en je fatsoen als rampspoed en tegenslag.
Zie ook de artikelen Respect voor vrouwen en Van Heren tot Hufters.

Klein, kleintje

Terug naar de kleine zaken, je moet ergens beginnen…
We verkleinen vaak een naam van een persoon of object:

  • Jennifer… Jen/Jenny… Jenneke
  • Wilma, Wil, Willy… Willeke
  • Man… mannetje (ongeacht de leeftijd of lengte)
  • Vrouw… vrouwtje
  • Dame… dametje
  • Schat… schatje… schattebout… lieveling
  • Auto… autootje
  • bus… busje (komt zo)
  • etc.

Autootje? Een bescheiden voertuig dat je van A naar B brengt zonder het milieu buitensporig te belasten. Je kan een Fiat500 vertederend een ‘autootje’ noemen en daarmee positief het ontwerp en het imago roemen. Of je kan er een beetje neerbuigend een schampere opmerking over maken, alsof jouw status-bak ook maar iets aan jou als persoon toevoegt. Een eikel in een wagen van een (halve) ton of meer is nog steeds een eikel!

Meisjes en vrouwen

Namen van vrouwen worden vaak als meisjesnamen aangehouden waardoor een aura van onvolwassenheid aanwezig blijft. Het past een beetje bij het feit dat vrouwen doorgaans zachter en vriendelijker zijn dan mannen (een enkel draakje… oeps… een enkele ‘draak‘ of dragonder daargelaten). Maar subtiele verbuigingen (neerbuigingen) in namen kunnen aan de mentale instelling iets bijdragen dat we met gezond verstand en gezond respect beter kunnen vermijden.

Door te verkleinen met een ‘je/ke’ of ‘i/y’ maken we de naam of het onderwerp wat kleiner en kinderlijker. Als het personen betreft kunnen we de indruk wekken dat we wat neerbuigend zijn. We denken er niet bij na, maar sommigen valt het op. Soms krijgen we een terechtwijzing of zelfs een afwijzing die je niet had verwacht. Het is geen kwestie van ‘lange tenen’ maar gevoeligheden waar – met name mannen – te weinig op letten.

“Zal ik je even helpen wijffie” kan als een volkse opmerking afgedaan worden, als een stoere bink even een oud vrouwtje… oh… pardon, een oudere dame, wil helpen. Maar het is toch neerbuigend.

La mij maar

Idem de hulp bij de technische zaken door ‘deskundige mannen’ als hun partner, kennis of collega er even niet uit komt: “Laat mij het maar even (voor je) doen… schatje!” Persoonlijk doe ik graag de fysiek zwaardere klusjes voor mijn partner maar dat is niet, omdat ik denk dat zij het niet kan. Het is een kleine moeite en ik doe het met liefde (echt waar lieveling).

Mijn partner – net als ik ‘mooi gerijpt’ – blijft natuurlijk mijn ‘meisje’. Maar dat is omdat ze mij jong laat voelen en ik omdat ik trots ben op de fijne relatie met haar. Bovendien ze is een hele week jonger dan ik en dus blijft ze voor mij altijd een meisje -). En een schatje :-). OK, lieve schat?

Wie Wil?

En wil Willeke liever (mevr.) “Wil” genoemd worden? Ze heeft in ieder geval een… willetje :-). Geintje Wil!

Een reactie plaatsen